DVD-box Hans van Manen

Stichtin Hans van Manen

Hans van Manen

Hans van Manen

* 1932, Nieuwer Amstel, Nederland.

“Wat staat ons te doen? Om te beginnen geloof ik, om de hand maar meteen in eigen boezem te steken, dat er aan de bestendiging van het repertoire gewerkt moet worden.

Zonder repertoire geen traditie. En zonder traditie geen aansluiting bij wat is voorafgegaan. Traditie is niet iets van het verleden. Traditie is wat we vandaag de dag met het verleden doen. De toekomst is ontdekken wat in het verleden goed was en daarop voortbouwen. Hier ligt ook een taak voor de media. En voor de overheid….”

Hans van Manen, dankwoord bij de uitreiking van de Erasmusprijs op vrijdag 3 november 2000 in het Koninklijk Paleis in Amsterdam.

 

Hans van Manen begon zijn carrière in 1951 bij Sonia Gaskells Ballet Recital. In 1952 sloot hij zich aan bij het Nederlandse Opera Ballet, waar hij in 1957 zijn eerste ballet Feestgericht choreografeerde. Daarna werkte hij bij het gezelschap van Roland Petit in Parijs. Vanaf 1960 tot 1971 was hij verbonden aan het Nederlands Dans Theater als danser (tot 1963) en choreograaf en vanaf 1961 tevens als artistiek leider. In die periode kwam Van Manen als choreograaf volledig tot ontplooiing. Na twee jaar freelancen trad hij als choreograaf/regisseur in dienst bij Het Nationale Ballet. Vanaf 1988 – 2003 was Hans van Manen vaste choreograaf bij het Nederlands Dans Theater; op dit moment is hij huischoreograaf bij Het Nationale Ballet.

Zijn oeuvre telt thans meer dan 120 balletten, alle met zijn onmiskenbare signatuur. Helderheid in structuur en geraffineerde eenvoud zijn de elementen in zijn werk die hem de naam ‘Mondriaan van de dans' opleverden.

In het buitenland voerde hij zijn balletten onder andere uit bij het Stuttgart Ballett, Bayerisches Staatsballett München, Berliner Staatsoper, National Ballet of Canada, het Engelse Royal Ballet, het Royal Danish Ballet, Zürich Ballett, San Francisco Ballet, Compañia Nacional de Danza, Paris Opera Ballet, Deutsche Oper am Rhein, Staatsoper Wien en het gezelschap van Alvin Ailey.

Hans van Manen ontving vele prijzen, waaronder in 1991 de Sonia Gaskell-prijs voor zijn hele oeuvre en de choreografieprijs van de VSCD, de Vereniging van Schouwburg en Concertgebouwdirecties, voor zijn ballet Two. In 1992 werd hij benoemd tot officier in de Orde van Oranje Nassau. In 1993 ontving Hans van Manen de prestigieuze Deutsche Tanzpreis. In december 1996 ontving hij de Bob Angelo Penning 1996 van het COC ‘voor de wijze waarop hij in zijn balletten en fotografie gestalte heeft gegeven aan beelden van mannen en vrouwen, menselijke relaties en sexualiteit, die in menig opzicht bevrijdend mogen heten.'

Op het Edinburgh International Festival 1998 werd Hans van Manen geëerd met een retrospectief; als bekroning op zijn oeuvre ontving hij de Archangel, de Edinburgh Festival Critic's Award 1998.

In 2000 werd aan Hans van Manen de Erasmusprijs uitgereikt vanwege zijn bijzondere verdiensten voor de Nederlands dans. In november 2004 ontving hij de Muziekprijs van de stad Duisburg. ‘Van Manen heeft een zeer belangrijke bijdrage geleverd aan de dansgeschiedenis van de 20e eeuw. In de danstaal die hij door de jaren heen ontwikkeld heeft, is hij altijd van de muziek uitgegaan', aldus de jury. In mei 2005 werd Hans van Manen onderscheiden met de Benois de la Danse voor Lifetime Achievement; hij ontving tevens de Grand Pas Award.

Ter gelegenheid van zijn 75e verjaardag is Hans van Manen bevorderd tot Commandeur in de Orde van de Nederlandse Leeuw. De versierselen die horen bij deze onderscheiding werden hem na het slot van de Galapremière van 'zijn' Hans van Manen Festival op 11 september 2007 opgespeld door Job Cohen, burgemeester van Amsterdam. De benoeming in de Orde van de Nederlandse Leeuw valt Van Manen onder meer ten deel op basis van genialiteit.

Naast het Nederlands Dans Theater en Het Nationale Ballet heeft ook Introdans een aantal balletten van Van Manen op het repertoire staan. Hans van Manen is naast choreograaf ook tien jaar als fotograaf actief geweest; zijn werk was internationaal in boekvorm en op tentoonstellingen te zien.